Giày Derby là gì? Đặc điểm, cấu tạo và cách nhận biết chuẩn nhất

Trong thế giới giày da nam, Derby là một trong những kiểu giày buộc dây kinh điển và có khả năng ứng dụng rất rộng. Từ môi trường công sở đến những bộ trang phục Smart Casual, giày Derby nam có thể xuất hiện với nhiều kiểu mũi, chất liệu và loại đế khác nhau.

Điểm quan trọng nhất để nhận biết Derby không nằm ở phần mũi, họa tiết hay màu sắc mà ở hệ thống dây buộc mở. Chính cấu trúc này tạo nên khác biệt cơ bản giữa Derby và Oxford, đồng thời giúp Derby có khả năng điều chỉnh linh hoạt hơn ở vùng mu bàn chân. Vậy giày Derby là gì, cấu tạo của kiểu giày này có gì đặc biệt và đâu là cách nhận biết giày Derby chính xác nhất?

Giày Derby là gì?

Giày Derby là một kiểu giày buộc dây có cấu trúc dây mở. Trong thiết kế này, hai phần thân chứa lỗ xỏ dây được đặt phía trên phần thân trước của giày, nhờ đó có thể mở ra tương đối tự do khi người mang nới dây.

Cấu trúc này thường được gọi là hệ thống dây buộc mở, hay open lacing. Đây là đặc điểm cốt lõi giúp xác định một đôi giày có phải Derby hay không, bất kể đôi giày đó sử dụng mũi trơn, mũi ngang, họa tiết brogue hay đế cao su.

Vì vậy, khi tìm hiểu Derby là gì, không nên chỉ nhìn vào hình dáng tổng thể. Hai đôi giày có thể cùng màu, cùng kiểu mũi và cùng chất liệu nhưng một đôi là Derby, còn đôi kia là Oxford nếu cấu trúc dây buộc khác nhau.

Derby cũng thường được nhắc cùng với Blucher. Trong cách sử dụng phổ thông, hai tên gọi đôi khi bị dùng thay thế cho nhau, nhưng xét kỹ về cách tạo rập và cấu trúc thân giày truyền thống, không nên mặc định Derby và Blucher luôn hoàn toàn giống nhau.

Cấu tạo giày Derby có gì đặc biệt?

Để hiểu rõ cấu tạo giày Derby, cần chú ý đến mối quan hệ giữa phần thân trước, phần thân sau và khu vực chứa dây buộc. Chính cách những bộ phận này được ghép với nhau tạo nên cấu trúc đặc trưng của Derby.

Phần thân trước của giày

Phần thân trước, thường được gọi là vamp trong thuật ngữ đóng giày, bao phủ khu vực trước bàn chân và một phần mu bàn chân. Trên Derby, phần thân sau và khu vực chứa dây buộc được đặt phía trên phần thân trước. Đây là điểm rất quan trọng bởi ở Oxford, mối quan hệ giữa các bộ phận này được xử lý theo cách ngược lại.

Phần thân sau

Phần thân sau, hay quarter, bao quanh hai bên và phía sau bàn chân. Trên giày tây Derby, bộ phận này kéo về phía trước và tạo thành hai phần chứa hệ thống lỗ xỏ dây. Chính cách phần thân sau nằm phía trên thân trước giúp hai bên dây có khả năng mở rộng khi được nới lỏng.

Phần chứa lỗ xỏ dây

Hai mảng chứa lỗ xỏ dây là khu vực dễ quan sát nhất khi muốn xác định đặc điểm giày Derby. Khi tháo dây hoặc nới dây, hai phần này có thể mở ra ngoài tương đối rõ. Ở Oxford, phần chứa lỗ xỏ dây được cố định chặt hơn vào cấu trúc thân giày, tạo nên hệ thống dây buộc kín. Đây cũng là lý do việc nhìn vào khu vực dây thường là cách nhanh nhất để phân biệt hai kiểu giày.

Hệ thống dây buộc mở

Hệ thống dây buộc mở là đặc điểm định danh quan trọng nhất của Derby. Hai phần chứa lỗ xỏ dây không bị khóa kín dưới thân trước nên có thể dịch chuyển linh hoạt hơn theo độ siết của dây giày. Nếu chỉ nhớ một đặc điểm khi tìm hiểu giày Derby là gì, hãy nhớ cấu trúc này. Kiểu mũi, họa tiết hay loại đế có thể thay đổi, nhưng một đôi Derby vẫn phải giữ nguyên nguyên tắc dây buộc mở.

Mũi giày và đế không quyết định một đôi giày có phải Derby

Derby có thể xuất hiện với rất nhiều thiết kế khác nhau. Có mẫu sử dụng mũi trơn, có mẫu thêm đường may ngang ở mũi, trong khi những phiên bản khác có wingtip, brogue hoặc đường may split toe. Đế giày cũng có thể là đế da mỏng, đế cao su hoặc những loại đế dày mang phong cách hiện đại. Những yếu tố này ảnh hưởng đến diện mạo và mức độ trang trọng, nhưng không thay đổi bản chất của kiểu giày Derby.

Đặc điểm của giày Derby

Ngoài hệ thống dây buộc mở, Derby còn có một số đặc điểm giúp kiểu giày này trở nên linh hoạt trong cả độ vừa chân lẫn phong cách sử dụng.

Dễ điều chỉnh ở vùng mu bàn chân

Nhờ hai phần dây có khả năng mở rộng, Derby thường cho phép người mang điều chỉnh không gian ở vùng mu dễ hơn so với cấu trúc dây buộc kín. Điều này đặc biệt hữu ích với người có mu bàn chân cao hoặc cần nhiều khoảng điều chỉnh hơn. Tuy nhiên, không nên hiểu rằng mọi đôi giày Derby nam đều rộng hoặc luôn phù hợp với chân bè. Độ vừa chân thực tế còn phụ thuộc vào phom giày, chiều rộng, hình dạng mũi và kích thước cụ thể của từng nhà sản xuất.

Có mức độ trang trọng rất đa dạng

Derby thường được xem là ít trang trọng hơn Oxford theo quan niệm giày nam cổ điển, nhưng điều đó không có nghĩa Derby luôn là giày casual. Một đôi Derby màu đen, làm bằng da trơn, sử dụng phom thanh và đế mỏng hoàn toàn có thể phù hợp với môi trường công sở hoặc nhiều bộ suit. Ngược lại, Derby da lộn, da hạt, nhiều họa tiết brogue hoặc đế cao su dày sẽ thiên về phong cách thoải mái hơn. Do đó, mức độ trang trọng của giày da Derby cần được đánh giá dựa trên toàn bộ thiết kế thay vì chỉ dựa vào tên gọi.
 

Dễ kết hợp với nhiều kiểu trang phục

Derby có thể kết hợp với suit, quần âu, chinos và cả jeans tùy từng mẫu. Đây là một trong những lý do kiểu giày này có vị trí khá linh hoạt trong tủ đồ nam. Những mẫu thanh lịch có thể dùng trong môi trường kinh doanh, trong khi Derby da lộn hoặc đế cao su phù hợp hơn với Smart Casual. Các phiên bản Chunky Derby lại mang diện mạo mạnh và hiện đại hơn.

Cách nhận biết giày Derby chính xác

Cách nhận biết giày Derby đơn giản nhất là quan sát khu vực xỏ dây thay vì nhìn phần mũi. Trước tiên, hãy nới lỏng dây giày. Nếu hai phần chứa lỗ xỏ dây có thể mở sang hai bên tương đối tự do và có thể thấy rõ chúng được đặt phía trên phần thân trước, đó là dấu hiệu đặc trưng của cấu trúc Derby.

Có thể ghi nhớ theo nguyên tắc:

Derby = dây buộc mở.

Trong khi đó:

Oxford = dây buộc kín.

Việc ghi nhớ theo cấu trúc sẽ chính xác hơn nhiều so với cách nhìn vào mũi giày. Một đôi Cap Toe có thể là Derby hoặc Oxford; một đôi Wingtip cũng có thể sử dụng một trong hai cấu trúc này.

Giày Derby và Oxford khác nhau thế nào?

Giày Derby và Oxford thường được đặt cạnh nhau bởi cả hai đều là những kiểu giày buộc dây kinh điển. Tuy nhiên, sự khác biệt cơ bản nằm ở cách phần dây được cấu tạo.

Khi phân biệt Derby và Oxford, không nên dựa vào việc đôi nào có mũi trơn, mũi ngang hay brogue. Cả hai kiểu giày đều có thể xuất hiện dưới nhiều hình thức trang trí tương tự nhau. Điểm quyết định vẫn là hệ thống dây. Chỉ cần nhìn đúng khu vực này, việc nhận biết hai kiểu giày trở nên đơn giản hơn rất nhiều.

Những kiểu giày Derby thường gặp

Bởi Derby được xác định bằng cấu trúc dây chứ không phải phần mũi, kiểu giày này có rất nhiều biến thể.

Plain Toe Derby

Plain Toe Derby có phần mũi tương đối đơn giản, không có đường may tạo toe cap. Thiết kế tối giản giúp kiểu giày này có thể thay đổi từ lịch sự đến casual tùy chất liệu, phom và loại đế.

Cap Toe Derby

Cap Toe Derby có thêm một đường may ngang chia phần mũi thành một khu vực riêng. Đây là kiểu thiết kế quen thuộc trong giày da nam và thường tạo cảm giác chỉn chu hơn những phiên bản có nhiều họa tiết.

Brogue và Wingtip Derby

Brogue Derby sử dụng các họa tiết đục lỗ trang trí trên thân giày. Nếu phần mũi tạo hình giống cánh kéo về hai bên thân, thiết kế đó thường được gọi là Wingtip. Cần lưu ý rằng brogue là hình thức trang trí, không phải một cấu trúc dây buộc. Vì vậy, một đôi giày hoàn toàn có thể vừa là Derby vừa là Brogue.

Split Toe Derby

Split Toe Derby có đường may đặc trưng ở phần mũi, tạo cảm giác mũi giày được chia thành hai phần. Kiểu thiết kế này thường có cá tính rõ và là một trong những biến thể dễ nhận diện của Derby.

Chunky Derby

Chunky Derby vẫn sử dụng cấu trúc dây buộc mở nhưng được kết hợp với đế dày và phom khỏe hơn các mẫu Derby cổ điển. Đây là biến thể thiên về casual và thời trang đương đại, thường được phối cùng quần ống thẳng, jeans hoặc những bộ trang phục có tỷ lệ lớn hơn.

Những nhầm lẫn thường gặp về giày Derby

Một trong những nhầm lẫn phổ biến nhất là cho rằng kiểu mũi quyết định tên gọi của giày. Trên thực tế, Plain Toe, Cap Toe hay Wingtip chỉ mô tả thiết kế phần mũi; chúng không quyết định một đôi giày là Derby hay Oxford.

Tương tự, Brogue không phải một kiểu cấu trúc đối lập với Derby. Các họa tiết brogue hoàn toàn có thể được sử dụng trên một đôi Derby.

Cũng không nên mặc định mọi Derby đều dành cho chân bè. Cấu trúc dây mở giúp tăng khả năng điều chỉnh ở vùng mu, nhưng độ rộng thực tế vẫn phụ thuộc vào phom và thông số của từng đôi.

Một hiểu lầm khác là cho rằng Derby luôn casual. Trên thực tế, Derby có thể trải từ khá trang trọng đến rất casual tùy vào màu sắc, chất liệu, kiểu mũi, họa tiết và loại đế.

Cuối cùng, Derby và Blucher thường được sử dụng gần nhau trong cách gọi hiện đại nhưng không nên xem hai thuật ngữ này hoàn toàn đồng nghĩa trong mọi trường hợp, đặc biệt khi xét đến cách tạo rập truyền thống.